🎨 محوکن چیست؟
محوکن (Blender / Tortillon) ابزاری استوانهایشکل است که از کاغذ فشرده، نمد یا الیاف نرم ساخته میشود و برای:
• محو کردن زغال
• ایجاد سایهروشنهای لطیف
• ترکیب لایههای زغال
• اتصال بهتر تونالیتهها
استفاده میشود.
در طراحی سیاهقلم، محوکن یکی از ضروریترین ابزارهاست و نقش آن در ایجاد کارهای رئالیستی بسیار مهم است.
⸻
✔ انواع محوکن
۱. محوکن کاغذی (Tortillon)
• رایجترین نوع
• از کاغذ فشرده و رولشده
• مناسب خطوط نسبتا ظریف
• قیمت مناسب
۲. بلندر نمدی (Stump)
• نمد فشرده و سنگینتر
• کنترل دقیقتر
• برای سایههای بسیار نرم و حرفهای
۳. محوکن پارچهای / پنبهای
• برای محوهای گسترده
• ایجاد بافت مخملی
• مناسب پسزمینهها و صورت
۴. ابزارهای جایگزین محوکن
• قلممو
• انگشت
• پد آرایشی
• دستمال کاغذی
• اسفنج
اینها محوکن نیستند، اما میتوانند مانند محوکن استفاده شوند.
⸻
🎯 کاربردهای اصلی محوکن در سیاهقلم
✔ ایجاد تونالیتههای نرم و تدریجی
برای سایههای گونه، پیشانی، گردن، دست و … بسیار مهم است.
✔ محو کردن خطوط زغال
اگر خط زغال تیز باشد، محوکن آن را نرم و طبیعی میکند.
✔ کنترل تیرگیها
با محوکن میتوان تیرگی را پخش کرد تا یکنواختتر شود.
✔ ایجاد حجم
در سیاهقلم واقعیترین حجمها با محو کردنهای تدریجی ایجاد میشود.
✔ اتصال بین لایههای زغال
برای جلوگیری از ایجاد لکه و خطوط ناخواسته.
⸻
🎨 چگونه از محوکن بهدرستی استفاده کنیم؟
۱. ضربهای vs کشیدنی
• کشیدنی: برای سایههای یکنواخت
• ضربهای (Tap Tap): برای بافت پوست، مو، بینی، گونه
۲. فشار کم = نتیجه بهتر
فشار زیاد باعث لکه و خطوط سخت میشود.
۳. نوک تمیز محوکن
نوک آن باید همیشه تمیز باشد؛
اگر کثیف شود، لکههای تیرهای روی کار ایجاد میکند.
۴. محوکن مخصوص هر سطح
• یک محوکن برای پوست
• یک محوکن برای مو
• یک محوکن برای پسزمینه
هرکدام جداگانه استفاده شوند تا رنگها قاطی نشوند.
⸻
🛠 چگونه محوکن را تمیز کنیم؟
• سمباده نرم (معمولترین روش)
• مدادتراش مخصوص بلندر
• پارچه زبر
• یا بریدن نوک آن با کاتر
این کار باعث میشود محوکن دوباره دقیق و تمیز کار کند.
⸻
⭐ نکات مهم حرفهای
• روی سطح کاغذ زیاد نمالید؛ کاغذ را برق میاندازد و زغال دیگر نمینشیند.
• ابتدا لایه نازک زغال بزنید، سپس محو کنید.
• برای نرمی، از قلممو + محوکن ترکیبی استفاده کنید.
• همیشه یک محوکن برای هر تیرگی داشته باشید: روشن، میانه، تیره.
⸻
🎁 نتیجهگیری
محوکن یکی از حیاتیترین ابزارهای طراحی سیاهقلم است و نقش آن در ساخت:
• پوست واقعی
• سایهروشن دقیق
• بافت نرم
• تناژهای سهبعدی
• و نقاشی رئالیستی حرفهای
غیرقابلانکار است.